Inboedel leegmaken na overlijden: een praktische gids

Na het overlijden van een dierbare komt er veel op u af. Naast het afscheid moet er ook praktisch van alles geregeld worden, zoals het leegmaken van de woning. Dat is emotioneel zwaar, en het roept vragen op: mag u al iets meenemen? Hoeveel tijd heeft u bij een huurwoning? Hoe verdeelt u de inboedel eerlijk?

In deze gids zetten we de belangrijkste stappen voor België op een rij.

1. Neem nog niets mee voor u weet of u de erfenis aanvaardt

Dit is de belangrijkste en minst bekende valkuil. Wie spullen uit de woning weghaalt, verdeelt of verkoopt, kan geacht worden de erfenis stilzwijgend te aanvaarden, met eventuele schulden erbij. Ook geld overschrijven van de rekening van de overledene of facturen betalen kan als aanvaarding gelden.

Twijfelt u of er schulden zijn? Vraag dan eerst advies aan een notaris. U heeft drie keuzes:

• de erfenis zuiver aanvaarden;
• aanvaarden onder voorrecht van boedelbeschrijving: dan bent u niet met uw eigen vermogen aansprakelijk voor de schulden;
• de erfenis verwerpen.

Lees er meer over bij Notaris.be.

2. Een huurwoning? Let op de termijn

Huurde de overledene alleen een woning in Vlaanderen? Dan eindigt de huurovereenkomst volgens het Vlaamse Woninghuurdecreet automatisch op het einde van de tweede maand na het overlijden. Dat is anders als de erfgenamen laten weten dat ze de huur willen voortzetten (meer uitleg).

• Voor die twee maanden is huur verschuldigd, plus een vergoeding van één maand huur. Die komen uit de nalatenschap.
• Staat de woning na die termijn nog vol, dan kan de verhuurder een curator laten aanstellen die de woning ontruimt en de inboedel verkoopt.
• Voor een sociale huurwoning of een kamer in een woonzorgcentrum gelden eigen afspraken en termijnen. Vraag ze meteen op. Een kamer in een woonzorgcentrum leegmaken? Lees hoe wij dat aanpakken.

Combineer dit met stap 1: overleg met de notaris hoe u de woning op tijd kunt leegmaken zonder de erfenis stilzwijgend te aanvaarden.

3. Zoek eerst documenten en waardevolle spullen

Voor er iets de deur uitgaat, zoekt u best naar:

• het testament en notariële documenten;
• bankpapieren, verzekeringspolissen en contracten;
• sleutels, identiteitskaart en bankkaarten;
• foto's, brieven en andere herinneringen;
• juwelen, geld en waardevolle verzamelingen.

Laat waardevolle stukken, zoals kunst, antiek of juwelen, schatten door een erkende schatter of een veilinghuis. De notaris kan u daarbij helpen.

4. De inboedel verdelen

De verdeling ligt vaak gevoelig. Enkele tips:

• Maak samen een lijst of fotoreeks van alles wat waarde heeft, financieel of emotioneel.
• Laat iedereen aangeven wat hij of zij graag wil houden.
• Willen meerdere mensen hetzelfde? Kies om beurten of werk met loting.
• Leg de afspraken op papier.
• Raakt u er samen niet uit? Dan kan de notaris de verdeling begeleiden.

5. Verkopen, schenken of afvoeren

Wat niemand wil houden, kan nog een tweede leven krijgen:

• Verkopen: via een tweedehandsplatform, een opkoper of een veilinghuis.
• Schenken: aan de Kringwinkel of een sociale organisatie.
• Afvoeren: wat kapot of onbruikbaar is, gaat naar het recyclagepark of wordt opgehaald.

Let op: ook verkopen kan als aanvaarding van de erfenis gelden. Doe het dus pas als die keuze gemaakt is.

6. De woning laten leegmaken

Wilt of kunt u de woning niet zelf leegmaken? Dan kan een ontruimingsfirma dat overnemen. Bij JunkBrothers werkt dat zo:

• We werken discreet en respectvol, ook als u er zelf niet bij kunt zijn. De sleutel kan via familie, de notaris of de verhuurder.
• Wat u wilt bewaren, zoals documenten, foto's of juwelen, zetten we apart en documenteren we.
• Bruikbare spullen gaan naar hergebruik, de rest naar erkende verwerkers.
• U krijgt een verslag en een bewijs van afvoer, handig voor de notaris of de verhuurder.
• Is er een deadline van de notaris of de verhuurder? Dan streven we naar uitvoering binnen 24 tot 48 uur.

Lees meer over onze ontruiming na overlijden of bekijk onze prijzen. Moet de woning daarna nog grondig gepoetst worden? Ook dat kan, met onze schoonmaakdienst.